Wybrane zagadnienia z ginekologii dziecięcej i dziewczęcej

Zatorowość płucna

Terminologia
Zatorowość płucna (łac. embolia arteriae pulmonalis, ang. pulmonary embolism) - choroba wywołana przez zator lub zatory zamykające światła naczyń w krążeniu mniejszym.

Rozpoznanie

Autopsyjne badania wykazują, że około 20% przypadków zatorowości płucnej kończących się śmiercią jest rozpoznawanych klinicznie. Ocenia się, że w Polsce rocznie ma miejsce ok. 20 tys. przypadków zatorowości płucnej, a wiele z nich pozostaje nierozpoznanych lub rozpoznanych niewłaściwie.

Najczęściej występuje duszność i ból w klatce piersiowej o charakterze opłucnowym. Może występować ból zamostkowy, krwioplucie, kaszel, gorączka, sinica, zasłabnięcie, a czasem objawy sugerujące zakrzepicę żylną. Ważne jest uwzględnienie czynników ryzyka. Najczęściej ostateczne rozpoznanie zatorowości nie jest możliwe na podstawie samego badania podstawowego i wymaga badań dodatkowych

Diagnostyka i leczenie

Metody obrazowe

Każda diagnostyka obrazowa w kierunku zatorowości będzie się zaczynać od zdjęcia RTG. W przypadku zatorowości może to pokazać powiększenie sylwetki serca, płyn w opłucnej, uniesienie przepony, niedodmę, rzadziej zubożenie rysunku płuc, obrzęk płuc, zawał płuca. Takie wyniki mogą nasuwać podejrzenie zatoru i skłaniają do dalszej diagnostyki.

Jedną z podstawowych metod rozpoznawania zatorowości płucnej jest arteriografia płucna. Już w jednorazowej projekcji można stwierdzić ubytki w przepływie lub całkowite jego zamknięcie. Ujemny wynik jednoznacznie pozwala na odstąpienie od leczenia przeciwkrzepliwego. Metoda ta jest metodą inwazyjną, wystawiającą chorego na działanie kontrastu i promieniowania jonizującego i dlatego powinna być stosowana z rozwagą.

Scyntygrafia płuc jest najczęściej wykonywanym badaniem w diagnostyce zatorowości płucnej (oczywiście dotyczy to ośrodków, które mogą takie badanie przeprowadzić). Jest mniej inwazyjna niż arteriografia, a przy prawidłowym wyniku daje bardzo zbliżone wyniki diagnostyczne. Często wynik ten jest niediagnostyczny i trzeba się opierać na innych badaniach.

Tomografia komputerowa, szczególnie jako angio-TK lub spiralna tomografia komputerowa jest bardzo obiecującym badaniem. Rozwój techniki i doświadczenia zespołów radiologów pozwala mieć nadzieję, że to badanie pozwoli zmniejszyć inwazyjność niezbędnych badań nie tracąc na wykrywalności, lecz to wymaga jeszcze dalszych badań. Szczególnie przydatne jest to badanie w ośrodkach, które nie mają możliwości wykonywania scyntygrafii, choć ujemny wynik nie pozwala na odstąpienie od leczenia przeciwzakrzepowego.

Ultrasonografia dopplerowska u pacjentów z podejrzeniem zatorowości jest bardzo przydatna ze względu na możliwość rozpoznania zakrzepicy żył kończyn dolnych. Potwierdzenie zakrzepicy żył kończyn dolnych nie zwalnia z diagnostyki w kierunku zatorowości płucnej, ale ukierunkowuje na sposób leczenia (który może być wspólny dla obu schorzeń) i sugeruje pochodzenie zatoru.

Badanie EKG w przypadku zatorowości płucnej wykaże wydłużenie odstępu P-Q i blok przedsionkowo-komorowy II°.

Badanie echokardiograficzne szczególnie często jest wykorzystywane u chorych z podejrzeniem zatorowości na oddziałach kardiologicznych. Czasem jest możliwe uwidocznienie skrzeplin w obrębie tętnic płucnych. Zaletą tego badania jest jego ogólna dostępność, nawet przy łóżku chorego.

Badania laboratoryjne

Najważniejszym badaniem laboratoryjnym w diagnostyce zatorowości jest oznaczenie stężenia D-dimerów. Jego prawidłowe stężenie całkowicie wyklucza możliwość świeżego procesu zakrzepowego. Choć nie zwalnia z diagnostyki, jeżeli obraz kliniczny wskazuje na możliwość zatoru.

Wczesne uruchamianie po zabiegach, zawale serce pozwala na zmniejszenie ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej i zatoru płucnego. Również leczenie zakrzepowego zapalenia żył, chirurgiczne leczenie żylaków, profilaktyka przeciwzakrzepowa po epizodach zakrzepowo-zatorowych, daje zmniejszenie ryzyka zatoru.

Leczenie można podzielić na:

· zachowawcze, nakierunkowane na rozpuszczenie zatoru za pomocą leków trombolitycznych, lub pozwolić na samoistne rozpuszczenie się skrzepu przy obniżeniu krzepliwości krwi po użyciu leków przeciwzakrzepowych

· inwazyjne, czyli chirurgiczne, stosowane u chorych w cięższym stanie (tych którzy przeżyli ostrą fazę zatoru), z dużymi zatorami.

źródło: Wikipedia , GNU FDL, Autorzy

Bibliografia

1. "Zakrzepy i zatory" pod redakcją Stanisława Łopaciuka

2. "Choroby wewnętrzne" pod redakcją Franciszka Kokota

3. "Diagnostyka internistyczna" pod redakcją Jana Tatonia i Anny Czech

4. "Medycyna wewnętrzna" pod redakcją Gerda Herolda

Publikacje

Wczesna, masywna, potencjalnie śmiertelna zatorowość płucna po protezoplastyce stawu biodrowego – opis przypadku

Autor: JAROSŁAW PIASECKI, MIROSŁAW JABŁOŃSKI, KAROLINA TURŻAŃSKA*, ELŻBIETA CZEKAJSKA-CHEHAB
Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Akademia Medyczna w Lublinie
Kierownik: Dr hab. n. med. prof. AM Mirosław Jabłoński*
I Zakład Radiologii Lekarskiej, Katedra Radiologii, Akademia Medyczna w Lublinie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Andrzej Drop

Słowa kluczowe: zator płucny, zator tętniczy, endoprotezoplastyka biodra, skrzeplina, embolektomia, endoproteza stawu biodrowego, parametry stabilograficzne, alloplastyka,

Pełny tekst 237.61 KB

PULMONOLOGIA:

Obraz rentgenowski płuc u dzieci bezpośrednio po aspiracji ciał obcych

Autor: Jerzy Żebrak
Emeryt. Kierownik Kliniki Pneumonologii i Mukowiscydozy, Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Dyrektor: dr n. med. Joachim Buchwald

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 3 (3) 2009

Pełny tekst 167.86 KB

Nadtlenek wodoru (H2O2) w kondensacie powietrza wydechowego u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc leczonych N-acetylocysteiną w nebulizacji

Autor: Rafał Łuczyński (1), Dariusz Nowak (2)
(1) Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne Jelfa SA
Prezes Zarządu: mgr Marek Wójcikowski
(2) Zakład Fizjologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Dariusz Nowak

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 3 (3) 2009

Pełny tekst 198.24 KB

Skuteczność i bezpieczeństwo budezonidu w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

Autor: Wojciech Skucha (1), Paweł Nastałek (2), Zbigniew Doniec (3)
(1) Oddział Pulmonologiczny, SPZOZ Szpital Rejonowy w Proszowicach
Ordynator: dr n. med. Wojciech Skucha
(2) Oddział Kliniczny Kliniki Pulmonologii CMUJ Kraków,
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Ewa Niżankowska-Mogilnicka
(3) Klinika Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik Kliniki: dr hab. n. med. Zbigniew Doniec

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 3 (3) 2009

Pełny tekst 144.58 KB

Test Kontroli Astmy (ACT™) a stężenie tlenku azotu w powietrzu wydychanym (FeNO) u dzieci chorych na astmę oskrzelową – badania pilotowe

Autor: Beata Baran (1), Elżbieta Mazurek (2), Waldemar Tomalak (3), Ryszard Kurzawa (2), Zbigniew Doniec (4)
(1) Klinika Pneumonologii i Mukowiscydozy, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik: dr hab. n. med. Henryk Mazurek
(2) Klinika Alergologii i Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Ryszard Kurzawa
(3) Zakład Fizjopatologii Układu Oddechowego, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy
w Rabce- Zdroju
Kierownik: dr hab. inż. Waldemar Tomalak
(4) Klinika Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik: dr hab. n. med. Zbigniew Doniec

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 3 (3) 2009

Pełny tekst 127.58 KB

Sport i wysiłek fizyczny u chorych na astmę oskrzelową

Autor: Radosław Gawlik
Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Alergologii i Immunologii Klinicznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Zabrze, Poland
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Barbara Rogala

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 3 (3) 2009

Pełny tekst 144.55 KB

Postępy w diagnostyce niedrobnokomórkowego raka płuca

Autor: Marcin Zieliński
Oddział Torakochirurgiczny Samodzielnego Publicznego Szpitala Publicznego Chorób Płuc im. Olgierda Sokołowskiego w Zakopanem
Ordynator Oddziału: dr hab. n. med. Marcin Zieliński

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 2 (2) 2009

Pełny tekst 98.18 KB

Palacz papierosów z obturacją centralną – przypadek kliniczny

Autor: Marcin Kołodziej
Oddział Pulmonologii Samodzielnego Publicznego Szpitala Publicznego Chorób Płuc im. Olgierda Sokołowskiego w Zakopanem
Ordynator Oddziału: lek. med. Ewa Łączyńska-Kozerska
Dyrektor Szpitala: dr hab. n.med. Marcin Zieliński

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 2 (2) 2009

Pełny tekst 435.16 KB

Stężenie osoczowe lektyny wiążącej mannozę (MBL) a wydzielanie IL-8, IL-10 i TNF-α w nadsączach hodowli komórkowych limfocytów u dzieci chorych na astmę oskrzelową

Autor: Zbigniew Doniec (1), Krystyna Pierzchała-Koziec (2), Joanna Chorostowska-Wynimko (3), Waldemar Wroński (4), Małgorzata Banasik (5), Troels Krarup Hansen (6)
(1) Klinika Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju, Polska
Kierownik Kliniki: dr hab.n.med. Zbigniew Doniec
(2) Zakład Fizjologii Zwierząt, Uniwersytet
Rolniczy w Krakowie, Polska Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Janusz Rząsa
(3) Samodzielna Pracownia Diagnostyki Molekularnej, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, Polska
Kierownik Pracowni: dr hab. n. med. Joanna Chorostowska-Wynimko
(4) Zakład Alergologii i Rehabilitacji Oddechowej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Polska
Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Buczyłko
(5) Zakład Immunologii Klinicznej, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Polska
Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. n. med. Henryk Tchórzewski
(6) Medical Department M. Aarhus University Hospital, Denmark
Head: Troels Krarup Hansen MD, PhD,
email: tkh@dadlnet.dk

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 2 (2) 2009

Pełny tekst 407.55 KB

Porównanie skuteczności oraz bezpieczeństwa bezfreonowego dwupropionianu beklometazonu i propionianu flutykazonu u dzieci chorych na astmę oskrzelową

Autor: Zbigniew Doniec (1), Ryszard Kurzawa (2), Iwona Sak (2), Waldemar Tomalak (3)
(1) Klinika Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik: dr hab.n.med. Zbigniew Doniec
(2) Klinika Alergologii i Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju.
Kierownik: prof.dr hab.n.med. Ryszard Kurzawa
(3) Zakład Fizjopatologii Układu Oddechowego, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Oddział Terenowy w Rabce-Zdroju
Kierownik: dr hab.inż. Waldemar Tomalak

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 2 (2) 2009

Pełny tekst 340.26 KB

Powikłania paliatywnej teleradioterapii terenu klatki piersiowej u chorych na zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca

Autor: Tomasz Walasek (1), Marian Reinfuss (1), Jerzy Jakubowicz (2), Paweł Blecharz (3) Piotr Skotnicki (4), Marta Rogowska (1)
(1) Zakład Radioterapii Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. med. Marian Reinfuss
(2) Klinika Nowotworów Jamy Brzusznej Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
Kierownik: dr n. med. Jerzy Jakubowicz
(3) Klinika Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. med. Krzysztof Urbański
(4) Klinika Chirurgii Onkologicznej Centrum Onkologii – Instytut im. Marii
Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. med. Jerzy Mituś

Źródło : The Journal of Pedriatic Pulmonologic and Related Research 1 (1) 2009

Pełny tekst 122.82 KB