Wybrane zagadnienia z ginekologii dziecięcej i dziewczęcej

Osteoporoza

Terminologia

Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) - stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna).

Stanem zmniejszonej, w odniesieniu do norm dla płci i wieku, ale jeszcze nie osiągającej wartości patologicznych, gęstości kości jest osteopenia.

Rozpoznanie

Do przyczyn wystąpienia osteoporozy pierwotnej należą:

· menopauza (zwłaszcza wczesna)

· zaawansowany wiek

Czynniki ryzyka wystąpienia osteoporozy:

· uwarunkowania genetyczne

· szczupła budowa ciała lub nadwaga (obciążenie)

· nieprawidłowa dieta (ubogobiałkowa oraz ubogowapniowa)

· długotrwałe unieruchomienie, które może spowodować zmiany osteoporotyczne nawet u młodych osób

· picie alkoholu

· palenie papierosów

· nadmierne spożywanie kawy

· przyjmowanie leków: kortykosteroidów, nasennych, hormonów tarczycy

· inne choroby: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, kamica nerkowa

Bardzo ważną rolę odgrywają hormony, które działają ochronnie, a ich niedobór sprzyja rozwojowi choroby:

· estrogen u kobiet

· testosteron u mężczyzn

Nadmiar kortykosteroidów może doprowadzić do rozwoju osteoporozy steroidowej.

Diagnostyka i leczenie

Celem leczenia jest zapobieganie złamaniom kości, co osiąga się przez zwiększenie masy kostnej, zapobieganie jej ubytkowi i poprawę wewnętrznej struktury kości.

U osób zagrożonych wystąpieniem osteoporozy należy prowadzić profilaktykę. Polega ona na usunięciu lub minimalizacji czynników prowadzących do osteoporozy, a także uzupełnianie niedoborów żywieniowych wapnia, witaminy D oraz białka. Należy pamiętać o nasilającym osteoporozę wpływie unieruchomienia, dlatego zaleca się szczególnie przed menopauzą uprawianie sportu, aby wzmocnić kości i mięśnie odpowiadające za stabilizację postawy.

Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest badanie densytometryczne kośćca, które określa gęstość mineralną kości (ang. Bone Mineral Density - BMD). Zwykle ocenia się BMD odcinków układu kostnego, które najczęściej ulegają złamaniom w przebiegu osteoporozy - szyjki kości udowej, odcinka lędźwiowego-krzyżowego kręgosłupa oraz dalszego odcinka kości promieniowej. Dane z badania densytometrycznego prezentowane są jako wskaźniki: T-Score (por. do gęstości kości osób młodych) i Z-Score (por. do osób w tym samym wieku).

Zdjęcie RTG pokazuje tylko bardzo zaawansowaną osteoporozę i nie może być podstawą rozpoznania.

Leczenie osteoporozy zwykle rozpoczyna się jeśli T-Score jest równy lub przekracza -2,5 SD lub istnieją inne pozakostne czynniki ryzyka złamań np. skłonność do upadków.

Wykorzystuje się również w diagnostyce badania laboratoryjne poziomów m.in. wapnia, fosforu oraz biopsję kości.

Metody lecznicze dzielimy na pobudzanie osteoblastów (tworzenie tkanki kostnej) i hamowanie osteoklastów (hamowanie ubytku kości). Metody te są zwykle kompleksowe i często wymagają korekty. Przed wybraniem odpowiedniej strategii leczenia należy określić parametry metabolizmu tkanki kostnej i typ ubytku kości (przewaga ubytku kości lub zahamowania osteosyntezy).

Kobietom po menopauzie podaje się estrogeny i powinno to trwać nie mniej niż 10 lat.

Źródło: Wikipedia, GNU FDL, Autorzy

Publikacje

Palenie papierosów jako czynnik wpływający na skład mineralny głowy kości udowej u osób z osteoporozą

Autor: ANDRZEJ JURKIEWICZ(1), DANUTA WIECHUŁA(2), KRZYSZTOF LOSKA(3)
(1) Katedra i Oddział Kliniczny Ortopedii, SUM, prof. Tadeusz Gaździk
(2) Katedra i Zakład Toksykologii, Wydział Farmaceutyczny SUM, prof. Jerzy Kwapuliński
(3) Instytut Inżynierii Wody i Ścieków, Politechnika Śląska, prof. Michał Bodzek

Słowa kluczowe: głowa kości udowej, metale, palenie tytoniu, osteoporoza

Pełny tekst 544.40 KB

Powikłania przezskórnej wertebroplastyki cementowej

Autor: TOMASZ WĄDEK, ADAM NOBIS, MAREK PAŚCIAK, TOMASZ OLSZEWSKI
Oddział Schorzeń i Urazów Kręgosłupa, Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej Piekary Śląskie

Słowa kluczowe: vertebroplastyka,złamanie trzonu kręgu,powikłania,wypływ cementu

Pełny tekst 174.32 KB

GINEKOLOGIA:

Stanowisko WHO w sprawie szczepionek przeciwko zakażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego

Autor: Weekly epidemiological record – 10 KWIETNIA 2009 r., ROK 84.
Nr 15, 2009, 84, 117–132; http://www.who.int/wer

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 128.42 KB

Leczenie chirurgiczne tętniaka tętnicy śledzionowej w czasie ciąży – przegląd literatury

Autor: KONRAD WROŃSKI, ROMAN BOCIAN, MAREK KUNECKI, DARIUSZ PAKUŁA
Oddział Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr M. Pirogowa w Łodzi
Ordynator Oddziału: dr n. med. Jerzy Okraszewski

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 263.57 KB

Analiza procesu udzielanych świadczeń medycznych w zakresie opieki perinatalnej i położniczej w grupie pacjentek zgłaszających się do poradni w Bolesławcu

Autor: ROBERT ZIÓŁKOWSKI (1), DOROTA DARMOCHWAŁ-KOLARZ (2), JAN OLESZCZUK (2)
(1) Specjalistyczna Przychodnia Ginekologiczno-Położnicza ,,OMEGA” w Bolesławcu
(2) Katedra i Klinika Położnictwa i Perinatologii UM w Lublinie
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Jan Oleszczuk

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 654.20 KB

Arginina – nowe kierunki oraz możliwości zastosowania w ginekologii i położnictwie

Autor: VIOLETTA SKRZYPULEC-PLINTA, AGNIESZKA DROSDZOL, WIOLETA ROZMUS-WARCHOLIŃSKA, MATEUSZ MICHALSKI
Katedra Zdrowia Kobiety, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 87.76 KB

Usuwanie łożyska przy cięciu cesarskim techniką pociągania za pępowinę jako znaczący czynnik zmniejszenia utraty krwi

Autor: JÓZEF PRZYBYŁO
Städtisches Krankenhaus „Maria-Hilf” in Brilon / Westfalen, Germany
Ordynator oddziału ginekologiczno–położniczego: dr Aref Latif

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 207.02 KB

Miejsce kwasu kynureninowego w procesach rozrodu

Autor: PAWEŁ MILART
Pracownia Technik Diagnostycznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
p.o. Kierownika: dr hab. med. Paweł Milart

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 332.63 KB

Niektóre nowsze aspekty patomechanizmu i leczenia tokolitycznego zagrażającego porodu przedwczesnego

Autor: ALFRED REROŃ, HUBERT HURAS, PIOTR OSSOWSKI
Klinika Położnictwa i Perinatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Collegium Medicum w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. med. Alfred Rerom

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 133.24 KB

Rzadkie przypadki ciąż bliźniaczych

Autor: FILIP DOKTOROWICZ, ANETA PORĘBA, RYSZARD PORĘBA
Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii i Położnictwa w Tychach
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Ryszard Poręba

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010

Pełny tekst 562.52 KB

Ocena obrazów histopatologicznych endometrium u pacjentek z zespołem androgennym z uwzględnieniem wzorca miesiączkowania

Autor: EWA RUDNICKA, STANISŁAW RADOWICKI
Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Stanisław Radowicki

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (11) 2009

Pełny tekst 108.74 KB

Stężenie adiponektyny u otyłych kobiet z zaburzeniami miesiączkowania i insulinoopornością

Autor: PIOTR SKAŁBA, DOROTA KUGLIN, ANNA DĄBKOWSKA-HUĆ
Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
w Katowicach
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Piotr Skałba

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (11) 2009

Pełny tekst 125.79 KB

ORTOPEDIA:

Psychospołeczne czynniki ryzyka mogą stanowić przeszkodę w skutecznym operacyjnym leczeniu kręgosłupa

Autor: MARTA KOŁŁĄTAJ, JAN DOBROGOWSKI
Zakład Badania i Leczenia Bólu, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medium

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 452.10 KB

Wstępna ocena kompleksowego leczenia operacyjnego kręgozmyku w lędźwiowym odcinku kręgosłupa

Autor: ANNA DOBKIEWICZ (1), BOGUSŁAWA BARAN (2), LECHOSŁAW CIUPIK (2), JERZY PIENIĄŻEK (1)
(1) Oddział Neurochirurgii, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4, Bytom
(2) Instytut BioInżynierii Medycznej, Centrum Badawczo Rozwojowe/LfC, Zielona Góra

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 186.57 KB

Zastosowanie poliestrowych cięgien w stabilizacji kręgosłupowej

Autor: AGNIESZKA KIERZKOWSKA (1), LECHOSŁAW F. CIUPIK (2), JACEK STERNA (3)
(1) Instytut BioInżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Zielona Góra i Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra
(2) Instytut BioInżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC
(3) Katedra Nauk Klinicznych, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, SGGW, Warszawa

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 281.02 KB

Ocena postępu w chirurgicznym leczeniu spondylolistezy

Autor: LECHOSŁAW CIUPIK (1), BOGUSŁAWA BARAN (1), ANNA DOBKIEWICZ (2), DANIEL ZARZYCKI (3)
(1) Instytut Bioinżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Zielona Góra
(2) Oddział Neurochirurgii, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4, Bytom
(3) Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Collegium Medicum, UJ, Zakopane

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 371.28 KB

Stabilizacja międzytrzonowa – biomechaniczne znaczenie blaszki granicznej

Autor: LECHOSŁAW CIUPIK (1), AGNIESZKA KIERZKOWSKA (2), BOGUSŁAWA BARAN (1), JERZY PIENIĄŻEK (3), DANIEL ZARZYCKI (4)
(1) Instytut Bioinżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Zielona Góra
(2) Instytut Bioinżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra
(3) Oddział Neurochirurgii, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4, Bytom
(4) Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Collegium Medicum, UJ, Zakopane

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 407.69 KB

Usprawnienie stabilizacyji transpedicularnej przez zastosowanie procedury SGL – Self Guided Lock

Autor: JACEK CĘCEK (1), ANNA DOBKIEWICZ (2), EDWARD SŁOŃSKI (1), JERZY PIENIĄŻEK (2), PAWEŁ POWCHOWICZ (1), JACEK TROMPETA (2)
1 Instytut Bioinżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Zielona Góra
2 Oddział Neurochirurgii i Neurotraumatologii, Szpital nr 4, Bytom

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 392.30 KB

Leczenie operacyjne skoliozy u chorych z przepukliną oponowo-rdzeniową

Autor: POTACZEK TOMASZ, TĘSIOROWSKI MACIEJ, ZARZYCKI DANIEL, JASIEWICZ BARBARA
Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum
Kierownik Kliniki: prof. zw. dr hab. med. Daniel Zarzycki

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 181.11 KB

Balans strzałkowy w skoliozach lędźwiowych operowanych z dostępu przedniego

Autor: BARBARA JASIEWICZ, MACIEJ TĘSIOROWSKI, DANIEL ZARZYCKI, TOMASZ POTACZEK
Uniwersytet Jagieloński, Collegium Medicum, Katedra Ortopedii, Klinika Ortopedii i Rehabilitacji
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. med. Daniel Zarzycki

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 192.71 KB

Analiza wskazań i powikłań stabilizacji międzykolczystej inSWing

Autor: DARIUSZ PACZKOWSKI, MAREK HARAT, BOGDAN KITLIŃSKI
Klinika Neurochirurgii 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego w Bydgoszczy

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 146.59 KB

Ocena kliniczna i radiologiczna stabilizacji międzywyrostkowej implantem inSWing

Autor: JERZY PIENIĄŻEK (1), MICHAŁ BEDNAREK (2), ANNA DOBKIEWICZ (1), TOMASZ PIENIĄŻEK (3),
LECHOSŁAW F. CIUPIK (4), AGNIESZKA KIERZKOWSKA (5)
(1) Dept. of Neurosurgery, Specialized Hospital nr 4, Bytom
(2) Dept. of Radiology, Specialized Hospital nr 4, Bytom
(3) Dept. of Neurology, Specjalized Hospital nr 1 Bytom
(4) Instytut BioInżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe/LfC, Zielona Góra
(5) Instytut BioInżynierii Medycznej Centrum Badawczo-Rozwojowe /LfC i Uniwersytet Zielonogórski

Źródło : The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research 4 (16) 2009

Pełny tekst 1736.52 KB