Wpisz fraze (min 3 znaki)

już dostępna w sprzedaży

Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) - pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy.
 

Większość kobiet ze zmianami przedrakowymi - CIN/SIL nie ma charakterystycznych objawów; jedyne występujące objawy mogą być związane z zapaleniem szyjki macicy (cervicitis).

Nowotwór szerzy się lokalnie przez naciekanie sąsiadujących tkanek i narządów. Nacieka przymacicze i ścianę miednicy małej; bezpośredni ucisk guza na moczowody może prowadzić do ich niedrożności skutkującej wodonerczem, roponerczem, odmiedniczkowym zapaleniem nerek i mocznicą. Naciekanie odbytnicy prowadzi do wytworzenia przetoki. Rak może też naciekać ścianę pęcherza moczowego oraz pochwę, rzadziej trzon macicy. Często przerzutuje drogą naczyń chłonnych do węzłów chłonnych: okołoszyjkowych, biodrowych zewnętrznych, biodrowych wspólnych, okołoaortalnych, pachwinowych, ale także do szyjnych; przerzuty drogą chłonną następują stosunkowo wcześnie. Rzadziej i później nowotwór przerzutuje drogą naczyń krwionośnych, przede wszystkim do płuc i kości.

 

Żeby skutecznie leczyć pacjentkę z rakiem szyjki macicy, powinna ona trafić do lekarza we wczesnym stadium rozwoju choroby. Problem w tym, że ze względu na lokalizację nowotworu, jego objawy występują późno, a jeśli nawet pojawią się wcześnie, zwykle są skąpe. Dlatego Unia Europejska proponuje, aby u wszystkich kobiet od 30 roku życia wykonywane były przesiewowe badania cytologiczne przynajmniej raz w roku. Zaleca się, by lekarz pierwszego kontaktu pytał pacjentkę podczas wywiadu chorobowego o ostatnią wizytę u ginekologa oraz wynik badania cytologicznego. "Wiadomo, że wyleczalność raka szyjki macicy jest tym niższa, im wyższy jest stopień zaawansowania nowotworu w chwili rozpoczęcia leczenia. Tymczasem w Polsce tylko ok. 20 proc. rozpoznań raka szyjki macicy stawianych jest w stadiach wczesnych, dających dużą szansę wyleczenia. Strukturę zaawansowania można zmienić jedynie przez skryningowe badania populacyjne, a także wyrobienie czujności onkologicznej wśród kobiet i ginekologów" - uważa prof. Jan Kornafel. O tym, że systemowe działania służby zdrowia przynoszą pozytywne efekty, świadczą od dziesięcioleci doświadczenia skandynawskie. Dawno już w tych krajach wprowadzono populacyjne przesiewowe badania cytologiczne i szybko udowodniono ich korzystny wpływ na zmiany wskaźników zachorowalności i umieralności na raka szyjki macicy. W skali kraju przekłada się to na tysiące uratowanych kobiet. Próby wprowadzenia badań populacyjnych w Polsce są jednak wciąż nieśmiałe, niekonsekwentne i nieskoordynowane, trudno więc mieć nadzieję, iż za 5-7 lat przyniosą oczekiwane efekty. Drugi istotny element to szybkie ustalenie ostatecznego rozpoznania u osoby podejrzanej o nowotwór szyjki macicy (z oceną stopnia jego zaawansowania) i umożliwienie jej optymalnego leczenia. ?W tym zakresie system ochrony zdrowia w Polsce również pozostawia wiele do życzenia" - dodaje prof. J. Kornafel. Podstawą diagnostyki jest pełne badanie lekarskie oraz badanie ginekologiczne per vaginam i per rectum, badanie cytologiczne, kolposkopowe, a także pobranie wycinka do badania histopatologicznego, dającego podstawę do ostatecznego rozpoznania i rozpoczęcia leczenia. Do ustalenia stopnia zaawansowania choroby, wg klasyfikacji opracowanej przez Międzynarodową Federację Położników i Ginekologów (FIGO) w Montrealu w 1994 roku, służą dodatkowo podstawowe badania morfologii krwi i moczu, USG przezpochwowe i jamy brzusznej, cystoskopia, proktoskopia lub rektosigmoidoskopia, RTG klatki piersiowej, RTG kości oraz badanie materiałów ze zmian w odbytnicy i pęcherzu moczowym. Pozostałe metody, w tym tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny, według zaleceń Polskiej Unii Onkologii nie stanowią podstawy dla zmiany stopnia zaawansowania klinicznego raka szyjki macicy.

 

Stadium	Opis
0	Neoplazja śródnabłonkowa dużego stopnia (CIN III)
I	Rak ograniczony do szyjki
IA	Stadium przedkliniczne (rak możliwy do rozpoznania jedynie pod mikroskopem)
IA-1	Głębokość nacieku do 3 mm, średnica zmiany do 7 mm
IA-2	Głeokość nacieku do 5 mm, średnica zmiany do 7 mm
IB	Rak z inwazją większą niż IA-2 (makroskopowo widoczny lub nie)
IB-1	Klinicznie widoczna zmiana ≤ 4 cm
IB-2	Klinicznie widoczna zmiana > 4 cm
II	Rak rozrastający sie poza szyjkę, ale nie naciekający dolnej 1/3 części pochwy ani ścian miednicy małej
IIA	Rak nacieka proksymalny odcinek pochwy (górne 2/3)
IIB	Rak nacieka przymacicza
III	Rak dochodzi do ściany miednicy małej, nacieka 1/3 dolną część pochwy, występuje wodonercze i (lub) niewydolność nerek
IIIA	Rak nie dochodzi do ścian miednicy małej, nacieka 1/3 dolną pochwy
IIIB	Rak nacieka ściany miednicy i jest przyczyną wodonercza i (lub) niewydolności nerek
IV	Rak szerzący się poza miednicę małą lub naciekający w badaniu histologicznym błonę śluzową pęcherza moczowego lub odbytnicy
IVA	Rak nacieka odbytnicę i pęcherz moczowy
IVB	Występują przerzuty odległe

Zakażenie wirusami HPV 16, 18, 31, 33, 35

Palenie papierosów

Doustne środki antykoncepcyjne

Zakażenie pochwy wirusem HSV-2

Zakażenie chlamydiami, CMV, EBV, przewlekłe bakteryjne zakażenia pochwy

Immunosupresja

Częsta zmiana partnerów seksualnych (promiskuityzm)

Liczne ciąże i porody, zwłaszcza w młodym wieku

Nieobrzezani partnerzy seksualni

Przebyta radioterapia na okolicę miednicy małej

Login:

Hasło:

Zarejestruj się
Przypomnij