Ciąża

Terminologia
U ludzi moment zapłodnienia uznawany jest za trudno uchwytny i dlatego za początek ciąży przyjmuje się pierwszy dzień ostatniej miesiączki. I tu wartość obliczeń może być problematyczna gdyż nie każda kobieta dzień ten sobie notuje. Dlatego dziś lepsze wyniki uzyskuje się na podstawie badań ultrasonograficznych płodu. Statystycznie rzecz ujmując ciąża człowieka trwa 281 dni ± 44[4]. W tym okresie rodzi się 95% normalnie rozwiniętych dzieci. Termin porodu najłatwiej obliczyć metodą Nagellego (Naegellego) przy pomocy kalendarza: do daty pierwszego dnia ostatniej miesiączki dodajemy 7 dni (pierwsze dni niepłodne cyklu), jeśli średni cykl miesiączkowy był dłuższy niż 28 dni to należy jeszcze dodać liczbę dni ponad 28 i od otrzymanej daty należy cofnąć się o 3 miesiące. Okres ciąży ze względu na stopień rozwoju dziecka dzieli się na zarodkowy i płodowy lub bardziej utylitarnie na trymestry czyli okresy po 3 miesiące (w pierwszych 3 miesiącach ciąża często była niezauważana a dawniej do 3. miesiąca była dopuszczalna aborcja, następne miesiące były łatwiejsze do utrzymania i diagnozowania). Niektórzy naukowcy okres ciąży liczą od momentu poczęcia (koncepcja)[5] czyli zagnieżdżenia zarodka w ściance macicy co jest o tyle słuszne że wcześniejsze etapy (od zapłodnienia) zachodzą samoistnie dzięki właściwościom samego cyklu miesiączkowego (brak jakichkolwiek specyficznych zmian) a ok. 50% zapłodnionych komórek nie ulega zagnieżdżeniu (ginie w sposób niezauważalny)[6].
 
Nawet po zagnieżdżeniu, na 1000 ciąż ok. 300 zakończy się przedwcześnie, resorpcją lub poronieniem samoistnym wskutek niezgodności immunologicznej, wad genetycznych i rozwojowych powodowanych przez różne czynniki np. zatrucie alkoholem lub nikotyną. Spośród tych 300 przypadków w pierwszym miesiącu zginie ok. 112 zarodków, w 2 m-cu – 72, w trzecim – 43, w czwartym – 24 reszta w pozostałych miesiącach ciąży[7].
 
Rozpoznanie
Objawy domyślne
  • poranne nudności i wymioty
  • chwiejność emocjonalna
  • zmiana łaknienia, zmiana tolerancji zapachu i smaku
  • omdlenia i zawroty głowy
  • częste oddawanie moczu (przekrwienie miednicy mniejszej, ucisk płodu na pęcherz)
  • zaparcia (progesteron rozluźnia mięśnie gładkie-zwalnia perystaltykę jelit)
  • zgaga (progesteron rozluźnia mięśnie gładkie przełyku)
  • wzrost temperatury do 37°C za sprawą ciałka żółtego, które "działa" do około 12 tygodnia ciąży
Objawy pewne 
Do objawów pewnych, umożliwiających definitywne stwierdzenie obecności ciąży należą:
·         stwierdzenie ruchu płodu przez lekarza
·         wysłuchanie tętna płodu przez lekarza
·         uwidocznienie płodu w badaniu USG
 
Diagnostyka i leczenie
Ogólnodostępne testy ciążowe pozwalają na stwierdzenie z dużym prawdopodobieństwem istnienia ciąży. Opierają się one na oznaczaniu gonadotropiny kosmówkowej. Wynik ujemny nie wyklucza w 100% ciąży, a wynik dodatni świadczy o aktywności trofoblastu, która poza ciążą może występować w zaśniadzie groniastym.
 
Zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy wywołuje szereg zmian miejscowych i ogólnych w organizmie kobiety. Pojawiają się zasadnicze zmiany w wytwarzaniu hormonów. Łożysko wytwarza gonadotropiny, estrogeny, progesteron i kortykosterydy, przejmuje hormonalną kontrolę nad rozwojem płodu i zmianami ciążowymi w organizmie ciężarnej. Macica ulega średnio dwudziestokrotnemu rozrostowi. Układ włókien mięśniowych macicy ulega zmianie: przesuwają się one w kierunku dna, trzon macicy grubieje a dolna część, zwana cieśnią macicy, staje się coraz cieńsza i przekształca się w tzw. dolny odcinek. Następuje przekrwienie sromu i pochwy. Tkanki tej okolicy stają się bardziej rozciągliwe. Stawy miednicy ulegają rozluźnieniu. Gruczoły sutkowe powiększają się już w 2. miesiącu i zawierają siarę.
 
Równolegle z rozwojem płodu nasila się i zmienia jakościowo przemiana materii. Wzrasta ilość tłuszczów we krwi, następuje zatrzymanie sodu i wody w ustroju, wzrasta zapotrzebowanie na witaminy. Zwiększają się pojemność klatki piersiowej i wentylacja płuc, pojemność minutowa serca, powiększa się szybkość krążenia krwi, objętość krwi krążącej, masa krwinek czerwonych i liczba krwinek białych. Schorzenia wątroby i nerek w czasie ciąży mogą ulec nasileniu.
 
Leki
Ciąża to okres w życiu kobiety, w którym powinna unikać, o ile to tylko możliwe, przyjmowania leków. Obowiązujące w Polsce przepisy nakazują dodanie do każdego sprzedawanego leku tzw. ulotki przylekowej, która musi zawierać dane o leku, o jego mechanizmie działania, wskazaniach, przeciwwskazaniach, działaniach niepożądanych, dawkowaniu. Bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży określają tzw. kategorie bezpieczeństwa, jednak podawane są one najczęściej bez dodatkowych opisów. Poniżej opis kategorii bezpieczeństwa leków w ciąży:
 
Kategoria A – leki, które w badaniach na zwierzętach oraz w odpowiednio liczebnych i kontrolowanych obserwacjach u ludzi nie wykazały działania szkodliwego dla płodu, lek może być stosowany bez przeszkód w czasie ciąży.
 
Kategoria B – to grupa leków, w której badania na zwierzętach wykazały szkodliwe działanie na płód, chociaż obserwacje u ludzi nie wykazują zagrożenia dla płodu ludzkiego. Takie leki mogą być stosowane w ciąży tylko w wypadku zdecydowanej konieczności.
 
Kategoria C – oznacza, że leki te w badaniach na zwierzętach wykazały szkodliwość dla płodu, bądź też takich badań nie wykonano oraz brak jest odpowiednio wiarygodnych danych z obserwacji stosowania tego leku u ludzi. Lek z tej grupy można zastosować w przebiegu ciąży jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza spodziewana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.
 
Kategoria D – to leki, o których wiadomo na podstawie wcześniejszych obserwacji, że wskazują na zagrożenie dla płodu. Stosowanie takiego leku podczas ciąży jest dopuszczone jedynie w sytuacji gdy jest to bezwzględnie konieczne ze względu na dobro matki, a podanie bezpieczniejszego alternatywnego leku jest niemożliwe lub przeciwwskazane.
 
Kategoria X – to grupa leków o których niewątpliwie wiadomo, że stanowią bezpośrednie zagrożenie dla płodu. Takie leki są bezwzględnie niedopuszczone do stosowania podczas ciąży.

Źródło: Wikipedia, GNU FDL, Autorzy

Bibliografia

•   Przypisy:
4. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii klinicznej pod redakcją Z. Traczyka i A. Trzebskiego, PZWL Warszawa 1980
5. Seksuologia biologiczna pod red. Kazimierza Imielińskiego,Warszawa 1980
6. Rozród ssaków t. 5, Sztuczna kontrola rozrodu pod redakcją K. Tarkowskiego, Warszawa 1979
7. Antropologia pod redakcją A. Malinowskiego i J. Strzałko, Warszawa-Poznań 1985

Publikacje

Utrata przytomności podczas ciąży – problem diagnostyczny. Opis przypadku.

Autor: AGNIESZKA NALEWCZYŃSKA, BEATA OSUCH, AGNIESZKA TIMOREK, BEATA ŚPIEWANKIEWICZ
Katedra i Klinika Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej, II Wydział Lekarski UM w Warszawie
Kierownik: prof. dr hab. med. Jerzy Stelmachów

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 3 (9) 2008
Słowa kluczowe: rzucawka, utrata przytomności
Pełny tekst 95.39 KB

Niewydolność cieśniowo-szyjkowa

Autor: RYSZARD CZAJKA, RAFAŁ RZEPKA
Katedra Położnictwa, Ginekologii i Neonatologii, Klinika Położnictwa i Ginekologii PAM
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Ryszard Czajka

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 3 (9) 2008
Słowa kluczowe: niewydolność cieśniowo – szyjkowa, szew szyjkowy, tunelizacja szyjki macicy
Pełny tekst 233.90 KB

GINEKOLOGIA:

Stanowisko WHO w sprawie szczepionek przeciwko zakażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego

Autor: Weekly epidemiological record – 10 KWIETNIA 2009 r., ROK 84.
Nr 15, 2009, 84, 117–132; http://www.who.int/wer

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 128.42 KB

Leczenie chirurgiczne tętniaka tętnicy śledzionowej w czasie ciąży – przegląd literatury

Autor: KONRAD WROŃSKI, ROMAN BOCIAN, MAREK KUNECKI, DARIUSZ PAKUŁA
Oddział Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr M. Pirogowa w Łodzi
Ordynator Oddziału: dr n. med. Jerzy Okraszewski

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 263.57 KB

Analiza procesu udzielanych świadczeń medycznych w zakresie opieki perinatalnej i położniczej w grupie pacjentek zgłaszających się do poradni w Bolesławcu

Autor: ROBERT ZIÓŁKOWSKI (1), DOROTA DARMOCHWAŁ-KOLARZ (2), JAN OLESZCZUK (2)
(1) Specjalistyczna Przychodnia Ginekologiczno-Położnicza ,,OMEGA” w Bolesławcu
(2) Katedra i Klinika Położnictwa i Perinatologii UM w Lublinie
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Jan Oleszczuk

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 654.20 KB

Arginina – nowe kierunki oraz możliwości zastosowania w ginekologii i położnictwie

Autor: VIOLETTA SKRZYPULEC-PLINTA, AGNIESZKA DROSDZOL, WIOLETA ROZMUS-WARCHOLIŃSKA, MATEUSZ MICHALSKI
Katedra Zdrowia Kobiety, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 87.76 KB

Usuwanie łożyska przy cięciu cesarskim techniką pociągania za pępowinę jako znaczący czynnik zmniejszenia utraty krwi

Autor: JÓZEF PRZYBYŁO
Städtisches Krankenhaus „Maria-Hilf” in Brilon / Westfalen, Germany
Ordynator oddziału ginekologiczno–położniczego: dr Aref Latif

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 207.02 KB

Miejsce kwasu kynureninowego w procesach rozrodu

Autor: PAWEŁ MILART
Pracownia Technik Diagnostycznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
p.o. Kierownika: dr hab. med. Paweł Milart

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 332.63 KB

Niektóre nowsze aspekty patomechanizmu i leczenia tokolitycznego zagrażającego porodu przedwczesnego

Autor: ALFRED REROŃ, HUBERT HURAS, PIOTR OSSOWSKI
Klinika Położnictwa i Perinatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Collegium Medicum w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. med. Alfred Rerom

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 133.24 KB

Rzadkie przypadki ciąż bliźniaczych

Autor: FILIP DOKTOROWICZ, ANETA PORĘBA, RYSZARD PORĘBA
Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii i Położnictwa w Tychach
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Ryszard Poręba

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (15) 2010
Pełny tekst 562.52 KB

Ocena obrazów histopatologicznych endometrium u pacjentek z zespołem androgennym z uwzględnieniem wzorca miesiączkowania

Autor: EWA RUDNICKA, STANISŁAW RADOWICKI
Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Stanisław Radowicki

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (11) 2009
Pełny tekst 108.74 KB

Stężenie adiponektyny u otyłych kobiet z zaburzeniami miesiączkowania i insulinoopornością

Autor: PIOTR SKAŁBA, DOROTA KUGLIN, ANNA DĄBKOWSKA-HUĆ
Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
w Katowicach
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Piotr Skałba

Źródło: GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 1 (11) 2009

Pełny tekst 125.79 KB

Copyright © 2006-2012, Wszelkie prawa zastrzeżone Medical Project Poland Sp. z o.o.